K. ter Laanprijs 2024/2025 voor Grunneger troebadoer Jan Henk de Groot
Het valt de jury in naam van stichting Grunneger Bouk niet gemakkelijk om de verdiensten van de winnaar van de K. ter Laanprijs 2024/2025 te omschrijven. Niet omdat die verdiensten er niet zouden zijn; ze zijn juist zo talrijk dat het meer een kwestie is van waar te beginnen.
Eerst even over de prijs zelf. Die werd door Grunneger Bouk in 1985 in het leven geroepen en bestond in 2025 dus 40 jaar. De dadelijk te noemen winnaar schaart zich dan ook in een lange rij van laureaten. Sinds 2016 wordt de K. ter Laanprijs tweejaarlijks toegekend. Dat is de glans van wat we gerust de Nobelprijs voor de Grunneger toal mogen noemen, alleen maar ten goede gekomen.
De ‘Ter Laan’ wordt toegekend aan mensen of organisaties die zich langjarig verdienstelijk hebben gemaakt voor Groninger cultuur in de breedste betekenis van het woord. Hoe moet iemand zich als zodanig manifesteren? Als gastheer in het theater? Of als docent? Op het podium, misschien? Als soloartiest, duo, trio of met band? De winnaar van de K. ter Laanprijs ‘24/’25 doet het allemaal.
Even divers als de verschijningsvormen zijn de genres; van ingetogen singer/songwriter tot uitbundig popartiest, als frontman van een heavy elektrische band of geruggesteund door een klassiek kwartet. En dat allemaal in goud geef Grunnegs. De winnaar van de K. ter Laanprijs 2024/2025 is een kameleon in de goede zin van het woord.
Grote artiesten kenmerken zich vaak doordat hun werk hun naamsbekendheid overstijgt. De Mamme van Michel, Hoeske aan de Krommewiek, hartstikke mooie nummers, maar wie zong dat ook alweer? Dan tel je mee.
De winnaar is een artiest ook die zich laat zien. Gelegenheidsoptredens, solo in kleine zalen of voor uitverkochte theaters met zijn muzikale kompanen Alex Vissering en Edwin Jongedijk. Als gastheer van het streektaalprogramma Aigenhaimers in het Hoogezandster theater Kielzog. Zijn aanwezigheid in de Grunneger toal, het zij nog maar weer eens gezegd, is niet te missen.
Dus waar te beginnen? In Zuidhorn, misschien? Daar werd onze laureaat in 1975 geboren. Jan Henk de Groot, iedereen heeft inmiddels wel begrepen dat hij zich de winnaar van de K. ter Laanprijs ‘24/’25 mag noemen, heeft zich sinds zijn Groningstalig debuut Weerom uit 2013 bewezen als vaste waarde in de streektaalmuziek. Hij blijft onvermoeibaar zoeken naar vernieuwende manieren om zijn repertoire voor het voetlicht te brengen. Schrijven in opdracht bracht hem nummers als Jasmien en het al genoemde Hoeske aan de Krommewiek. Gemaakt met een vakmanschap dat hij als docent liedjesschrijven overbrengt op een nieuwe generatie.
Zijn gedrevenheid is niet uit de lucht komen vallen. Als kind wilde hij niets liever dan boer worden mit n raim van pakjetaauw, maar de roep van muziek bleek sterker dan het geluid van de Massey Ferguson. De ambities waren van begin af aan groot, dus moest het elektrisch, Engelstalig én met een heuse band met namen als Goldfish en Henkus. Het bracht in een liedje als She’s the Girl hem een wereldhit die geen wereldhit mocht worden.
Eenmaal op het Groningstalige spoor was het voor Jan Henk de Groot een voor de hand liggende wissel naar de samenwerking met Alex Vissering en Edwin Jongedijk. Drij stemmen dij klinken als n klokje, aldus de heren zelf. Onder de noemer Troebadoers, Troebie Brothers voor intimi, ontstond met Grunneger laidjes, schiere gitaren en staarke verhoalen een Groningstalige supertrio. Twee albums: Veenhoes Sessies (2014) en Onbekinde Wegen (2018). Het voorbije seizoen nog speelden ze hun programma Hja voor uitverkochte zalen. t Het heur en ons as publiek niks als Riekdom brocht.
Weerom werd bekroond met de Dagblad van het Noorden Streektaalprijs. De plaat was voor regionale omroep Noord aanleiding om Jan Henk de Groot de Grunny 2014 toe te kennen, een jaarlijkse onderscheiding voor wie zich verdienstelijk maakt voor de Groninger muziek. Dezelfde prijs werd drie jaar later toegekend aan de Troebadoers. Na Weerom verscheen in 2016 van De Groot Keunenk van Westerdaipsterdale en drie jaar later De Wolf is trug. De laatste plaat werd opnieuw onderscheiden met de Streektaalprijs
Op zijn laatstverschenen plaat Fiene uit 2024 vindt het Groningstalige werk van Jan Henk de Groot een voorlopig hoogtepunt. De samenwerking met Harmen Ridderbos leidde tot een gelaagd werk met muzikale wortels in de jaren tachtig. Naast het titelnummer voegde De Groot met Stiltecoupé en Blues veur Fransje nieuwe klassiekers toe aan zijn toch al indrukwekkende catalogus. Een gedenkwaardige elektrische concerttour met zijn muzikale vrienden van Henkus, aangevuld met zijn vrouw Paulien van der Wal, was hét kaartje van 2025.
In datzelfde jaar sloeg De Groot een nieuwe weg in door met het kwartet van Sergei Bolotny zijn Groningstalige nummers in een klassiek jasje te steken. Ook dit jaar staat deze gelegenheidsformatie onder de noemer Nomoaden in de polder op de planken. Gaat dat zien, maar vooral horen. Werkte hij voor Fiene nauw samen met Harmen Ridderbos, dit jaar begon Jan Henk de Groot een nieuwe samenwerking. Ditmaal met componist, arrangeur, pianist en dirigent Reinout Douma. Het duo werkt aan nieuwe liedjes, waarvan we er vanmiddag een aantal hebben mogen horen. Het typeert het rusteloze zoeken van een creatieve geest op zoek naar nieuwe wegen, zonder vooraf precies te weten waarheen die leiden. De musicus voor wie nieuw werk geen doel op zich is, maar de uitkomst van een creatieve zoektocht en scheppingsproces. Werk dat met twee Grunny’s en evenzoveel streektaalprijzen werd beloond. Daar zetten we vanmiddag de K. ter Laanprijs bovenop. Als spreekwoordelijke kroon op het werk van rasartiest Jan Henk de Groot.
Namens de jury van de K. ter Laanprijs
Jan Groenbroek, voorzitter
Fieke Gosselaar
Louis van Kelckhoven
